Παρασκευή 04.12.2020 ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ: Η Μοντεσσοριανή μέθοδος είναι τρόπος ζωής.

19.11.2020

Αλήθεια μπορεί πέραν των παραδοσιακών μεθόδων, αυτών δηλαδή που διδάσκονται σήμερα τα παιδιά στα σχολεία, να υπάρξει άλλη μέθοδος διδασκαλίας; Μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα στη χώρα; Τι θα κάνουν τα παιδιά τώρα που δεν θα πάνε σχολείο, πως μπορεί ο γονέας να συμβάλει στην εκπαίδευσή του. Για όλα αυτά με αφορμή την μέθοδος διδασκαλίας Μοντεσσόρι που κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος στη χώρα μας, συζητάμε με την εκπαιδευμένη Μοντεσσοριανή δασκάλα πιστοποιημένη από την Association Montessori International (ΑΜΙ) στην Ελλάδα κ. Ελένη Παπαδοπούλου, γιατί όπως η ίδια λέει «Η Μοντεσσοριανή μέθοδος, δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Είναι τρόπος ζωής».

 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΚΟΝΤΟ


 

-Κ. Παπαδοπούλου, να ξεκινήσουμε με το βασικότερο, τι είναι η μέθοδος Μοντεσσόρι;

Είναι μια επιστημονική εκπαιδευτική παιδοκεντρική προσέγγιση που στοχεύει στην ολιστική ανάπτυξη των παιδιών (σωματική, διανοητική, συναισθηματική, κοινωνική)  στο μέγιστο βαθμό.

Πήρε το όνομά της από  από τη Dr. Μαρία Μοντεσσόρι (πρώτη γυναίκα γιατρό της Ιταλίας, ψυχολόγο, παιδαγωγό κ.ά), που αφιέρωσε τη ζωή της (από το 1907 έως το θάνατό της το 1952) στη μελέτη της φυσικής ανάπτυξης του ανθρώπου, τα συμπεράσματα της οποίας οδήγησαν στην ανάπτυξη της εκπαιδευτικής της μεθόδου.

-Σε ποιας ηλικίας παιδιά απευθύνεται;

Από τη γέννηση έως τα 24 έτη (που σε αρκετές χώρες, όπως στην Αγγλία,  θεωρείται και επίσημα το τέλος της παιδικής ηλικίας).

Η Μ. Μοντεσσόρι είδε ότι – αντίθετα με την επίσημη εκπαίδευση – η ανάπτυξη του παιδιού δεν είναι γραμμική και διατύπωσε τη θεωρία των 4 σταδίων ανάπτυξης ή το δημιουργικό ρυθμό της ζωής μέσα από τον οποίο ένα νεογέννητο γίνεται ο αυριανός ενήλικας.

Τα 4 Στάδια Ανάπτυξης είναι διαδοχικά, έχουν το δικό τους συγκεκριμένο στόχο στην εξέλιξή μας και τα δικά τους χαρακτηριστικά (σωματικά, διανοητικά, ψυχολογικά) και είναι τα εξής:

  • Από τη γέννηση έως τα 6 έτη (με δύο υποστάδια 0-2,5 και 2,5-6) – η νηπιακή ηλικία, με στόχο την δόμηση και ανάπτυξη του Εγώτου εαυτού (του βασικού κορμού της προσωπικότητάς μας, τον οποίο φέρουμε όλοι μας ατόφιο μέχρι το τέλος της ζωής μας) και την Προσαρμογή του παιδιού στο κοινωνικο- πολιτισμικό του περιβάλλον
  • 6-12 έτηη Παιδική Ηλικία με στόχο τη 0-6: Γνωστική ανάπτυξη/ Οικουμενική Γνώση – δημιουργία ανεξάρτητης σκέψης- συνειδητή φαντασία
  • 12-18 έτη: Δημιουργία του Κοινωνικού «εγώ»
  • 18-24: Η εποχή της χαράς – Ο πολίτης του κόσμου με στόχο την Κατανόηση του εαυτού – αναζήτηση ρόλου στην κοινωνία

Η Μοντεσσόρι παρομοίασε τα 4 στάδια ανάπτυξης του ανθρώπου με την ανάπτυξη της πεταλούδας.

χριστίνα χρονοπούλου_1020751_μαρία_αθανασοπούλου_1018964

Πως ο άνθρωπος από βρέφος γίνεται ενήλικας

Η γνώση των 4 σταδίων ανάπτυξης είναι πολύ σημαντική και για τους γονείς και τους παιδαγωγούς, αφού ο τρόπος μάθησης σε κάθε στάδιο διαφοροποιείται -ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναζητά διαφορετικού τύπου εισερχόμενα και τα επεξεργάζεται με διαφορετικό τρόπο. Και τέλος για να μπορέσει ένας άνθρωπος να αγγίξει το μέγιστο των δυνατοτήτων του και να γίνει επιτυχημένος προσωπικά, κοινωνικά και επαγγελματικά χρειάζεται κάθε στάδιο να ολοκληρωθεί επιτυχώς.

 -Υπάρχει Μοντεσσοριανό σχολείο στην Ελλάδα;

Στην Ελλάδα υπάρχουν μόνο ιδιωτικά Μοντεσσοριανά σχολεία, κυρίως για την προσχολική ηλικία (0-2,5 και 2,5-6) στην Αθήνα, 2 στη Θεσσαλονίκη, αλλά και 2 Μοντεσσοριανά Δημοτικά. Βέβαια, τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον για τη Μοντεσσοριανή Αγωγή αυξάνεται ραγδαία.

 

-Θα μπορούσε αυτή η μέθοδος διδασκαλίας να ενσωματωθεί στα υπάρχοντα σχολεία;

Στο εξωτερικό υπάρχουν δημόσια σχολεία που ακολουθούν τη Μοντεσσοριανή μέθοδο. Στην Ελλάδα, στα σχολεία της επίσημης εκπαίδευσης θα μπορούσαν να ενσωματωθούν τα Μοντεσσοριανά εκπαιδευτικά υλικά – όπως το εξαιρετικό υλικό των μαθηματικών – αλλά απαιτείται η εκπαίδευση των δασκάλων και μια ευελιξία στο πρόγραμμα. Οι διαφορές είναι βασικές στην αντιμετώπιση του παιδιού και στον τρόπο μετάδοσης της γνώσης.

-Γίνεται αποδεκτή η διαφορετικότητα των παιδιών στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα;

Όχι. Υπάρχει ένα συγκεκριμένο ωρολόγιο πρόγραμμα που ακολουθείται. Από την άλλη, ο ρυθμός του κάθε παιδιού – όπως και ο ρυθμός κάθε ενήλικα – είναι διαφορετικός. Τη συγκεκριμένη στιγμή μετάδοσης μιας συγκεκριμένης γνώσης με ένα συγκεκριμένο τρόπο, μόνο ο μαθητής που, τυχαία, θα είναι έτοιμος για την πρόσληψη αυτής της γνώσης θα επωφεληθεί. Ένας πιο «προχωρημένος» μαθητής θα βαρεθεί κι ένας λιγότερο «προχωρημένος» θα αποθαρρυνθεί.

-Οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα πιστεύετε πως μπορεί να ακολουθήσουν μια τέτοια μέθοδο διδασκαλίας;

Βέβαια. Αν ενδιαφέρονται κι αν βλέπουν τη δουλειά τους ως λειτούργημα – όπως θα έπρεπε να είναι, παρόλο που το εκπαιδευτικό σύστημα τους έχει υποβιβάσει στο ρόλο του ελεγκτή. Και η Ελλάδα έχει παράδοση μεγάλων παιδαγωγών.

-Η ενσυναίσθηση του δασκάλου παίζει ρόλο στην προσέγγιση των παιδιών;

Τεράστιο. Ενσυναίσθηση σημαίνει κατανόηση των αναγκών του παιδιού σε όλα τα επίπεδα. Σημαίνει το χτίσιμο μιας σχέσης εμπιστοσύνης και σεβασμού με το κάθε παιδί κι αυτή η σχέση είναι προϋπόθεση μάθησης. Απαιτεί αυτογνωσία, ενσυνειδητότητα, απαιτεί συνεχή εξέλιξη αλλά φέρει και τα πιο ουσιαστικά αποτελέσματα. Ο δάσκαλος εξελίσσεται μαζί με το παιδί και τότε αναπτύσσεται η ουσιαστική αγάπη για τη μάθηση- εγγενές χαρακτηριστικό των παιδιών.

-Είναι λάθος οι γονείς να ζητούν από τα παιδιά να ξεχωρίσουν και να είναι πρώτα;

Θέτετε ένα πολύ μεγάλο ζήτημα. Καταρχάς το κάθε παιδί ξεχωρίζει έτσι κι αλλιώς. Κάθε παιδί γεννιέται με τα δικά του ταλέντα και άπειρες δυνατότητες. Κι αυτό που έχει ανάγκη από τους γονείς του είναι η αγάπη άνευ όρων, η απόλυτη αποδοχή για να μπορέσει να τα αναπτύξει.

Επίσης, οι προσδοκίες προς τα παιδιά μας συνήθως, πολύ λίγο αφορούν εκείνα και πολύ περισσότερο τις δικές μας  ανεκπλήρωτες επιθυμίες. Είναι άδικο να ζητάμε από τα παιδιά να καλύψουν τα δικά μας κενά, πράγμα που δεν μπορεί να γίνει έτσι κι αλλιώς.

Από την άλλη πλευρά, αν γνωρίζουμε τις δυνατότητες του παιδιού μας, αν έχουμε εντοπίσει τα δυνατά του σημεία και τα φυσικά ενδιαφέροντά του, τότε μπορούμε να το ενθαρρύνουμε και να το βοηθήσουμε ουσιαστικά να «ξεχωρίσει», να γίνει αυτό που μπορεί να γίνει.

 

-Εχετε ξεκινήσει το Μοντεσσόρι στο Σπίτι, ένα online σεμινάριο με ασύγχρονη παρακολούθηση για γονείς παιδιών προσχολικής ηλικίας (0-6 ετών). Τι ακριβώς είναι;

Επιστρέφοντας από την Αγγλία, εντόπισα την έλλειψη πληροφόρησης πάνω στη Μοντεσσοριανή εκπαίδευση αλλά και το πολύ μεγάλο ενδιαφέρον γονέων και παιδαγωγών για αυτή.  Έτσι ξεκίνησα να κάνω αυτό που έκανα τα τελευταία 11 χρόνια, και στην πατρίδα μου. Συμβουλευτική γονέων, εκπαίδευση και καθοδήγηση Μοντεσσοριανής διαπαιδαγώγησης παιδιών προσχολικής ηλικίας, αλλά πλέον διαδικτυακά. Το συγκεκριμένο σεμινάριο ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ είναι ένα σεμινάριο ασύγχρονης παρακολούθησης που περιλαμβάνει ομιλίες, ομαδικές online συναντήσεις και ατομικές συνεδρίες συμβουλευτικής.

Είναι μια πολύ καλή βάση γνώσης και εφαρμογής των βασικών αρχών της μεθόδου στο Σπίτι. Γιατί, όπως πολύ συχνά λέμε, όλα ξεκινούν από την οικογένεια. Επίσης, δημιουργείται σιγά σιγά μια ιδιαίτερη και πολύ δημιουργική κοινότητα μεταξύ των συμμετεχόντων (γονείς και παιδαγωγοί από όλη την Ελλάδα αλλά και του εξωτερικού (Ευρώπη, ΗΠΑ, Καναδά), οι Μοντεσσοριανοί γονείς!

-Πως μπορεί κάποιος από τους γονείς να το παρακολουθήσει αυτό;

Είτε για το σεμινάριο,  είτε για υπηρεσίες Συμβουλευτικής, μπορεί να στείλει μήνυμα στη σελίδα μου «Το Σπίτι των Παιδιών Montessori – Casa dei Bambini» ή στο e-mail: ele27pap@yahoo.gr ή να επικοινωνήσει τηλεφωνικά μαζί μου στο 2431 100 382 / 6934892093

Θα χαρώ πολύ να προσφέρω τις γνώσεις και την εμπειρία μου σε όποιον ενδιαφέρετε.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Σ.Σ.Η κ. Ελένη Παπαδοπούλου έχει εργαστεί σε Μοντεσσοριανά σχολεία στην Αθήνα (Κηφισιά) και στο UK, σε τάξεις με παιδιά διαφορετικών εθνικοτήτων, γλωσσών, οικογενειών- μια πολύ πλούσια εμπειρία που μου απέδειξε στην πράξη πόσο η Μοντεσσοριανή διαπαιδαγώγηση μπορεί να ωφελήσει στο μέγιστο βαθμό την ανάπτυξη των παιδιών σε όλα τα επίπεδα (σωματικό, διανοητικό, ψυχολογικό).

Στη συνέχεια εκπαιδεύτηκε ως Γνωσιακή Συμπεριφορική θεραπεύτρια, σύμβουλος Γονέων, Αποτελεσματικός Γονέας και δάσκαλος (Μέθοδος Gordon), Εκπαιδεύτρια ενηλίκων, Mental Health σύμβουλος for children and young persons, κ.ά. ώστε να μπορεί να βοηθήσω ακόμα περισσότερο τους γονείς και βασικούς φροντιστές των μικρών παιδιών – που είναι οι πιο σημαντικοί για εκείνα ενήλικες.