Τετάρτη 23.10.2019 ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Μαζική διαμαρτυρία έξω από το Εθνικό Θέατρο

29.01.2016

Σε εξέλιξη συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Εθνικό Θέατρο (στην Αγίου Κωνσταντίνου) ηθοποιών, υπαλλήλων στον χώρο του θεάματος αλλά και πολιτών, που αντιδρούν στην απόφαση του Στάθη Λιβαθινού να κατεβάσει την παράσταση της Πηγής Δημητρακοπούλου «Ισορροπία του Νας».

Θυμίζουμε ότι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού πήρε αυτή την απόφαση μετά τις έντονες αντιδράσεις και τα ξεσπάσματα από «έγκριτες» πολιτικές και δημοσιογραφικές φωνές και ενώ το έργο είχε ακόμη τέσσερις προγραμματισμένες παραστάσεις στην Πειραματική Σκηνή.

«Δηλώνουμε ότι ο σκοταδισμός δεν θα περάσει. Λέμε ναι στην πλήρη έκφραση των καλλιτεχνών», αναφέρουν σε ανακοίνωσή τους οι συγκεντρωμένοι και κατευθύνονται στο Rex.

Διαφωνεί το Δ.Σ.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Θεάτρου διαφωνεί με την απόφαση του Στάθη Λιβαθινού να κατεβάσει την παράσταση, σημειώνοντας ότι έπρεπε αυτή να ολοκληρώσει τον κύκλο της. Δηλώνει πάντως ότι κατανοεί «τη δύσκολη θέση στην οποία βρέθηκε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής και την αγωνία του μήπως συμβεί κάτι έκρυθμο στο κοινό, τους ηθοποιούς και τους συντελεστές της παράστασης η «Ισορροπία του Nash»»

Σε σημερινή ανακοίνωση το Δ.Σ. υπογραμμίζει ότι «πιο πολύ απ’ όλα θέλουμε να εκφράσουμε δημοσίως την αγωνία μας γι’ αυτή την αδιανόητη επίθεση που υφίσταται η τέχνη τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας».

»Κάποιοι επιθυμούν να μας ρίξουν σ’ ένα βαθύ συντηρητισμό και μάλιστα σε μια στιγμή που γύρω μας καταρρέουν όλα τα αυτονόητα. Εξαφανίζεται πλέον και η απλή λογική: από πού κι ως πού όταν ο καλλιτέχνης μιλάει για ένα θέμα και το ερευνά, σημαίνει ότι το αγκαλιάζει και το ενστερνίζεται;  Από πότε υπάρχουν στην τέχνη θέματα ταμπού; Θα ‘πρεπε να διαγραφούν λαμπρά κομμάτια από τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, το θέατρο, αν υπερίσχυε αυτή η αόρατη λίστα απαγορεύσεων!»

Στη συνέχεια αναφέρεται στον Αισχύλο λέγοντας ότι «θα περνούσε πολύ άσχημα, αν ήταν σύγχρονός μας, επειδή είχε την τόλμη στους «Πέρσες» να εστιάσει στον πόνο και στο θρήνο των εχθρών και μάλιστα λίγα χρόνια αφότου αυτοί είχαν κατακάψει τη χώρα του.

»Πολεμιστές από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας ζούσαν ακόμη όταν πρωτοανέβηκε η παράσταση. Κι απ’ ότι ξέρουμε δεν απειλήθηκε η σωματική του ακεραιότητα.

»Η τέχνη οφείλει να φιλοξενεί τη φωνή των αδικημένων αλλά και των αδικούντων. Αλλιώς δεν θα ‘πρεπε να ανεβαίνει κανένα έργο του Σαίξπηρ».

«Ξέφυγε από τον καλλιτεχνικό της στόχο»

Χθες ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού υποστήριξε ότι η παράσταση «ξέφυγε από τον καλλιτεχνικό της στόχο και μοιάζει, χωρίς να το επιδιώκει, να εξαντλεί τις αντοχές μιας κοινωνίας. Έγινε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης σε μια δύσκολη συγκυρία και παρερμηνεύτηκε η ιδεολογική της πρόθεση. Δέχτηκε τη σκληρή και απολύτως δογματική κριτική ανθρώπων που, ως επί το πλείστον, δεν την έχουν παρακολουθήσει».

«Ενώ το βασικό της μήνυμα είναι πως καμία ιδέα δεν δικαιούται να αφαιρέσει ανθρώπινη ζωή, η παράσταση οδήγησε, ερήμην της, στο αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, προξενώντας περισσότερο πόνο παρά προβληματισμό. Τέλος, ενεργοποίησε αντιδράσεις ακραίων κύκλων, που έφτασαν στο σημείο να εκφράζουν απειλές για τη σωματική ακεραιότητα του κοινού, των καλλιτεχνών και των εργαζομένων του Εθνικού Θεάτρου.Κάτω από αυτές τις συνθήκες, θεωρούμε ότι η συνέχιση της παράστασης θα καλλιεργήσει τη στρεβλή εντύπωση ότι το Εθνικό Θέατρο, αντί να προβάλει τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και το γόνιμο προβληματισμό, στηρίζει εγκληματίες για πάντα καταδικασμένους στη συνείδηση του ελληνικού λαού.Για τους παραπάνω λόγους επιλέγουμε να σταματήσουμε τις παραστάσεις του έργου Ισορροπία του Nash, χωρίς επ’ ουδενί να παραιτούμαστε από το δικαίωμα, τώρα και στο μέλλον, της ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης, όπως οφείλουμε να κάνουμε ως Εθνικό Θέατρο.»

«Προσβάλλονται κοινωνική ευαισθησία και μνήμη των θυμάτων»

«Θλιβερό και ανησυχητικό για την πολιτιστική ζωή της χώρας» χαρακτήρισε ο Αριστείδης Μπαλτάς το γεγονός ότι το Εθνικό Θέατρο «στο κλίμα που δημιουργήθηκε, βρέθηκε αντιμέτωπο με τέτοιου είδους απειλές, ώστε εντέλει υποχρεώθηκε να κατεβάσει το επίμαχο έργο πριν από την προγραμματισμένη λήξη των παραστάσεων».

Με την ανακοίνωση που εξέδωσε χθες ο υπουργός Πολιτισμού τοποθετείται στο φαινόμενο που οδήγησε την καλλιτεχνική διεύθυνση του Θεάτρου. «Η κοινωνική ευαισθησία σχετικά με το ζήτημα της βίαιης και δολοφονικής δράσης ένοπλων ομάδων είναι δικαίως μεγάλη. Συμμεριζόμαστε αυτή την ευαισθησία και συμπαραστεκόμαστε πλήρως στους οικείους των θυμάτων» συνεχίζει.

«Η ίδια αυτή η κοινωνική ευαισθησία όσο και η μνήμη των θυμάτων προσβάλλονται από τις τυφλές αντιδράσεις απέναντι σε μια θεατρική παράσταση. Αυτές οι αντιδράσεις, που δεν ασχολούνται με το συγκεκριμένο περιεχόμενο ή τους σκοπούς μιας παράστασης, καθιστούν αδύνατη κάθε νηφάλια αποτίμηση του καλλιτεχνικού έργου και κάθε ουσιαστική δημόσια συζήτηση τόσο για τη μνήμη των θυμάτων όσο και για το φαινόμενο της ανεξέλεγκτης βίας».

Και καταλήγει: «Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού δεν έχει καμία αρμοδιότητα ούτε την πρόθεση να παρεμβαίνει στο ρεπερτόριο των δημόσιων θεατρικών σκηνών. Όμως, δεν μπορεί παρά να σημειώσει ότι, για την πολιτιστική ζωή της χώρας, είναι θλιβερό και ανησυχητικό το γεγονός πως το Εθνικό Θέατρο, στο κλίμα που δημιουργήθηκε, βρέθηκε αντιμέτωπο με τέτοιου είδους απειλές, ώστε εντέλει υποχρεώθηκε να κατεβάσει το επίμαχο έργο πριν από την προγραμματισμένη λήξη των παραστάσεων».

Νωρίτερα χθες είχε προηγηθεί η ανακοίνωση της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου:

Η απάντηση της Πηγή Δημητρακοπούλου

Η σκηνοθέτις Πηγή Δημητρακοπούλου σημείωσε ότι της πήρε δυο μέρες για να συνέλθει από την έκπληξη και να μπορέσω να αρθρώσει λόγο. «Δυο μέρες «στη δίνη του κυκλώνα» που έβλεπα τη φωτογραφία μου σ’ όλα τα δελτία ειδήσεων και δεν το πίστευα, το όνομα μου παντού, ένοιωσα σαν καταζητούμενη».

Στην ιστοσελίδα της στο facebook έγραψε χθες ότι μέσα σε μια νύχτα «κέρδισε» όλη τη δημοσιότητα που είχα καταφέρει να αποφύγει στα 20 χρόνια δουλειάς στην τηλεόραση. «Νόμισα πως δεν ζω στην Ευρώπη του 2016, αλλά σε κάποια μακρινή χώρα της Ασίας, απ’ αυτές που λιθοβολούν τους «ασεβείς»».

‘Ακουσα πολλά, -τα περισσότερα δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα- από πολλούς και διάφορους. Αν και έχω συνηθίσει να μιλάω με τη δουλειά μου, κι όχι με τα λόγια, θα προσπαθήσω να ξεκαθαρίσω ένα -δυο πράγματα απλά και ειλικρινά:

«Το Εθνικό θέατρο και οι άνθρωποι του, δεν έχουν καμία ευθύνη για την επιλογή των κειμένων της παράστασης. Η ευθύνη είναι αποκλειστικά δική μου και την αναλαμβάνω εξ ολοκλήρου. Και είναι προς τιμήν του κ. Λιβαθινού που δεν προσπάθησε να κάνει «προληπτική λογοκρισία» πριν ανεβεί η παράσταση, για να προστατεύσει τον εαυτό του από τον ανηλεή πόλεμο που υφίσταται σήμερα. Το αντίθετο θα ήταν καταδικαστέο, όχι αυτό που έκανε. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τους διευθυντές της Πειραματικής σκηνής. (Δυστυχώς πρέπει να λέμε και τα αυτονόητα.)

»Κανείς δεν θα ήθελε ελπίζω να γυρίσουμε στην εποχή της Χούντας, που τα σενάρια και τα θεατρικά κείμενα σφραγίζονταν σε κάθε σελίδα από την επιτροπή Λογοκρισίας. Το ότι δεν «λογοκρίθηκα» όμως, εν έτει 2016, θεωρήθηκε ατόπημα, και το ότι χρησιμοποίησα βιβλίο μέλους μιας οργάνωσης που εξαρθρώθηκε πριν 14 χρόνια, τουλάχιστον «εγκληματικό»».

Τονίζει ότι δεν έχει κάνει τίποτα που να θέλει να απολογηθεί γι αυτό. «Αντίθετα είμαι περήφανη γιατί με πολλή δουλειά, κόπο, μεράκι και σεβασμό δώσαμε μαζί με όλους τους ηθοποιούς και τους συνεργάτες μου τον καλύτερο μας εαυτό για να βγει με ελάχιστα μέσα -κόστος και χρόνο- μια αξιοπρεπής παράσταση και να «ισορροπήσουμε» σ’ ένα τόσο δύσκολο θέμα. Η ίδια η παράσταση είναι η απάντηση μας σε όλα. Το αν τα καταφέραμε ή όχι, μπορούν να το κρίνουν μόνο οι θεατές της, αλλά με κριτήρια καλλιτεχνικά, όχι πολιτικά, ούτε ιδεολογικά».

Δηλώνει βέβαια ότι σέβεται απόλυτα τη θλίψη των συγγενών των θυμάτων, «που είναι οι μόνοι που πραγματικά δικαιούνται να έχουν ενστάσεις, αν και δεν έχουν δει την παράσταση. Ούτε θα τους συνιστούσα να την δουν, το θέμα από μόνο του είναι επώδυνο γι αυτούς. Αυτοί είναι και τα μεγαλύτερα θύματα όλης αυτής της εκρηκτικής δημοσιότητας, γιατί τους ξύπνησε τραγικές μνήμες. Έχω να τους απαντήσω μόνο ότι κανείς δεν «εξαγνίζεται», ούτε «ηρωοποιείται» επειδή καταπατήθηκαν τα δικαιώματα του, αυτό είναι εντελώς διαφορετικό θέμα και δεν αναιρεί τις πράξεις του.

Στους υπόλοιπους, πολιτικούς και δημοσιογράφους που γέμισαν έξαλλοι τα τηλεπαράθυρα απάντησε:

«Δεν κινδυνεύει πια από κανέναν Σάββα Ξηρό η Δημοκρατία μας κύριοι, αυτός έχει αφοπλιστεί χρόνια τώρα. Κινδυνεύει από πολλά άλλα, πολύ πιο σοβαρά, που τα ξέρουμε καλά όλοι μας, και ένα απ’ αυτά, το ελάχιστο, που πρέπει να προασπιζόμαστε καθημερινά, είναι η ελευθερία της έκφρασης. Αν πάλι κάποιοι εκμεταλλεύονται την παράσταση μόνο για να κάνουν «εύκολη» αντιπολίτευση, να ξέρουν ότι το Θέατρο και γενικά ο Πολιτισμός δεν προσφέρονται γι αυτόν τον σκοπό. ‘Αλλωστε δεν είναι και το δυνατό τους σημείο, ας «αγωνιστούν» αλλού.»

«Οι ασταθείς ισορροπίες του Εθνικού»

Η Ελληνική Ένωση για τα δικαιώματα του ανθρώπου επισήμανε ότι η ανακοίνωση του Αριστείδη Μπαλτά που «δικαιολογεί τις ενέργειες του Εθνικού, συνιστά την παραδοχή ότι η ελευθερία της έκφρασης, η οποία ρητά προστατεύεται με το άρθρο 14 του Συντάγματος, είναι τόσο ανοχύρωτη και ελαστική, ώστε να διαμορφώνεται από τις εκάστοτε πιέσεις».

Η Ένωση τόνισε ότι καλλιτεχνική διεύθυνση του Θεάτρου «επιλέγει να δρα εντός των ορίων που θέτουν η δογματική κριτική και οι αντιδράσεις των ακραίων κύκλων. Όχι μόνο δικαιολογεί την αυτολογοκρισία και αποδέχεται τον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης αλλά αναβιώνει τα φαντάσματα του Χυτήριου και το  φόβο των ακραίων κύκλων.

Η διεύθυνση του Θεάτρου προσπαθεί να δικαιολογήσει την αυτολογοκρισία της:

  • Θεωρεί ότι η παράσταση εξάντλησε τις αντοχές της κοινωνίας.
  • Ομολογεί ότι υπέκυψε «στη σκληρή και απολύτως δογματική κριτική ανθρώπων που, ως επί το πλείστον, δεν την έχουν παρακολουθήσει».
  • Παραδέχεται ότι επηρεάστηκε από  «αντιδράσεις ακραίων κύκλων, που έφτασαν στο σημείο να εκφράζουν απειλές για τη σωματική ακεραιότητα του κοινού, των καλλιτεχνών και των εργαζομένων του Εθνικού Θεάτρου»».Πηγή: efsyn.gr