Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), που τέθηκε από σήμερα (20/05) σε δημόσια διαβούλευση, προβλέπει εκτεταμένες απαγορεύσεις σε προστατευόμενες περιοχές, δάση, περιοχές NATURA αλλά και σε ολόκληρες μητροπολιτικές ζώνες όπως η Αττική και η Θεσσαλονίκη.
Με σαφείς «κόκκινες γραμμές» για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να βάλει τέλος στο άναρχο τοπίο που είχε διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια γύρω από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Για πρώτη φορά, το ΥΠΕΝ προχωρά παράλληλα στη θεσμοθέτηση τριών διαφορετικών χωροταξικών πλαισίων — για τουρισμό, βιομηχανία και ΑΠΕ — επιχειρώντας να αποφύγει τις συγκρούσεις χρήσεων γης που επί χρόνια προκαλούσαν αντιδράσεις, προσφυγές και πολιτικές συγκρούσεις σε πολλές περιοχές της χώρας.
Το Υπουργείο κάνει λόγο για «ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης», υποστηρίζοντας ότι ο νέος σχεδιασμός έρχεται να καλύψει το κενό στρατηγικής που χαρακτήριζε μέχρι σήμερα την αδειοδότηση ενεργειακών έργων. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι το νέο χωροταξικό πλαίσιο αποτελεί έμμεση παραδοχή πως το προηγούμενο μοντέλο ανάπτυξης ΑΠΕ λειτούργησε συχνά χωρίς σαφή χωροταξικά όρια.
Ερωτηθείς από τον ΑΝΤ1 για το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ, το οποίο τίθεται από σήμερα σε δημόσια διαβούλευση, ο Υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου απάντησε ότι δημιουργεί ένα πλαίσιο ανάπτυξης των ΑΠΕ με μεγαλύτερη σαφήνεια και πιο αυστηρούς κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.
Εξήγησε ότι, εφεξής, θα υπάρχουν οριζόντιες απαγορεύσεις: «Σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura δεν θα μπορούν να μπαίνουν τα φωτοβολταϊκά. Θέλουμε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά τις θέλουμε με έναν τρόπο πιο οργανωμένο, πιο σαφή, πιο νοικοκυρεμένο. Πρέπει να υπάρχουν κάποια σαφή όρια, με σεβασμό στα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής»
Στο νέο πλαίσιο, οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί αποκλείονται πλέον οριζόντια:
Εκτός σχεδιασμού μένουν επίσης:
Παράλληλα, εισάγονται για πρώτη φορά ποσοτικοί περιορισμοί στην εξάπλωση των φωτοβολταϊκών, καθώς η συνολική κάλυψη νέων έργων ανά Περιφερειακή Ενότητα δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% της έκτασης.
Προβλέπονται ακόμη ελάχιστες αποστάσεις από κατοικημένες περιοχές και ειδικές μελέτες οπτικής όχλησης όταν τα έργα χωροθετούνται κοντά σε μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς ή παραδοσιακούς οικισμούς.
Ακόμη πιο αυστηρό εμφανίζεται το νέο καθεστώς για τις ανεμογεννήτριες. Το νέο χωροταξικό σχέδιο απαγορεύει πλέον την εγκατάσταση αιολικών πάρκων στην Αττική και στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης, ενώ θέτει εκτός ορίων και όλες τις περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων.
Στη λίστα των απαγορεύσεων περιλαμβάνονται επίσης:
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας για την ορνιθοπανίδα, όπου αιολικά έργα θα μπορούν να προχωρούν μόνο υπό πολύ αυστηρές προϋποθέσεις: εφόσον προβλέπονται ρητά από ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες και μόνο σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό.
Το Υπουργείο επιχειρεί έτσι να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη επιτάχυνσης της «πράσινης μετάβασης» και στις ολοένα αυξανόμενες αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών που καταγγέλλουν ανεξέλεγκτη ενεργειακή επέκταση σε βουνά, νησιά και προστατευόμενα οικοσυστήματα.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν θα επηρεάσει έργα που ήδη λειτουργούν ή έχουν προχωρήσει σε περιβαλλοντική αδειοδότηση, ενώ εκτός των νέων περιορισμών μένουν, μεταξύ άλλων, τα φωτοβολταϊκά σε στέγες, μικρές εγκαταστάσεις βιομάζας και συγκεκριμένες κατηγορίες αποθήκευσης ενέργειας.
Η δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 24 Ιουνίου 2026 μέσω της πλατφόρμας του υπουργείου: ΥΠΕΝ – Δημόσια Διαβούλευση.
