Δευτέρα 27.09.2021 ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Θρίλερ με αεροπειρατεία σε πτήση της Ryanair στη Λευκορωσία και την σύλληψη δημοσιογράφου – ακτιβιστή

23.05.2021

Ένα απίστευτο διπλωματικό θρίλερ και με ελληνική εμπλοκή βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και λίγες ώρες με αφορμή την αναγκαστική προσγείωση αεροπλάνου από την Αθήνα στην Λευκορωσία και την σύλληψη αντικαθεστωτικού δημοσιογράφου.

Η πτήση της Ryanair από την Αθήνα με προορισμό το Βίλνιους έφυγε το μεσημέρι από το Ελ. Βενιζέλος. Όταν το αεροπλάνο βρισκόταν στον εναέριο χώρο της Λευκορωσίας και λίγο πριν μπει σε εκείνον της Λιθουανίας, δόθηκε εντολή στο προσωπικό να επιστρέψει και να προσγειωθεί στο Μινσκ, καθώς υπήρχε ενημέρωση για ύπαρξη εκρηκτικών μέσα στο Boeing.

Ωστόσο, το αεροπλάνο που φέρεται να μεταφέρει 170 επιβάτες από 12 χώρες, βρισκόταν πιο κοντά στο Βίλνιους και όχι στο Μισνκ, ενώ μόλις προσγειώθηκε στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας, αστυνομικοί επιβιβάστηκαν και συνέλαβαν τον Ρομάν Προτάσεβις, δημοσιογράφο και μπλόγκερ και έναν από τους μεγαλύτερους πολέμιους του προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο.

Όπως μεταδίδουν μέσα της Λευκορωσίας στο αεροπλάνο δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικά.  Περισσότερες λεπτομέρειες για το ποιος ενημέρωσε για την ύπαρξη βόμβας ή για το πού βρίσκεται ο Λευκορώσος ακτιβιστής δεν έχουν γίνει γνωστές.

Η ανακοίνωση της Ryanair

Το πλήρωμα της Ryanair από την Αθήνα προς το Βίλνιους ενημερώθηκε από το ATC της Λευκορωσίας για πιθανή απειλή στο αεροσκάφος και πήρε εντολή να αλλάξει κατεύθυνση προς το κοντινότερο αεροδρόμιο, αυτό του Μινσκ.

Το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια και οι επιβάτες αποβιβάστηκαν όσο οι τοπικές αρχές έκαναν ελέγχους. Τίποτα δεν βρέθηκε και οι αρχές έδωσαν άδεια στο αεροσκάφος να αναχωρήσει μαζί με τους επιβάτες και το πλήρωμα, μετά από 5 ώρες στο έδαφος του Μινσκ.

Οι αρχές του αεροδρομίου του Μινσκ ενημέρωσαν την Ryanair ότι αναμένεται η αναχώρηση στις 17.00 ώρα Βρετανίας (19.00 ώρα Μινσκ).

Η Ryanair έχει ενημερώσεις τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες και ζητάμε συγνώμη από τους επιβάτες για την λυπηρή καθυστέρηση, που ήταν έξω από τον έλεγχο της Ryanair

Οργή της Λιθουανίας, καταγγελίες για παρακολούθηση από την Αθήνα

Το περιστατικό προκάλεσε την οργή του προέδρου της Λιθουανίας, Γκιντάνας Ναουσέντα, ο οποίος απαίτησε την απελευθέρωση του Προτάσεβιτς και κάλεσε το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. να απαντήσουν «στην απειλή κατά της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας από το καθεστώς της Λευκορωσίας». Ο Ναουσέντα κατήγγειλε ότι η εμπορική πτήση οδηγήθηκε στο Μινσκ με τη βία.

Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών της Λιθουανίας έχουν εξακριβωθεί οι ταυτότητες των 149 από τους 170 επιβάτες: μεταξύ αυτών είναι 11 Ελληνες, 94 Λιθουανοί, 5 Ρώσοι, αλλά και πολίτες της Αυστρίας, του Βελγίου, της Κύπρου, της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Λετονίας.

Από την πλευρά της η Σβετλάντα Τιχανούσκαγια, ηγέτης της αντιπολίτευσης της Λευκορωσίας, ανέφερε ότι το αεροσκάφος βρισκόταν κοντά στο να εισέλθει στον εναέριο χώρο τις Λιθουανίας όταν αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Μινσκ, ενώ πρόσθεσε ότι το Boeing συνόδευσε στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας ένα μαχητικό MIG-29.

Σύμφωνα με πληροφορίες από την πλευρά της Τιχανούσκαγια, ο ίδιος ο Προτάσεβιτς παρατήρησε ότι ήταν υπό παρακολούθηση στο αεροδρόμιο της Αθήνας. Στα μηνύματά του ανέφερε ότι ένας άνδρας δίπλα του στην γραμμή και στον έλεγχο προσπάθησε να βγάλει φωτογραφίες των ταξιδιωτικών του εγγράφων.

Παράλληλα, επιβάτες της πτήσεις αναφέρουν για την σύλληψη του δημοσιογράφου: Αρχικά πανικοβλήθηκε, μετά ηρέμησε, αλλά έτρεμε. Δήλωσε ότι αντιμετωπίζει θανατική ποινή στην Λευκορωσία. Τον πήραν και πέταξαν τα προσωπικά του αντικείμενα στον αεροδιάδρομο.

Ποιος είναι ο Ρομάν Προτάσεβιτς

Ο ακτιβιστής και δημοσιογράφος ήταν ο βασικός διαχειριστής του καναλιού Nexta Live στην πλατφόρμα Telegram, το οποίο κάλυπτε τις μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στη χώρα πριν από αρκετούς μήνες μετά από μία ακόμη εκλογική νίκη του αυταρχικού προέδρου σε εκλογές.

Το Νοέμβριο οι αρχές της χώρας ανακοίνωσαν ότι ο Προτάσεβιτς, μαζί με άλλον έναν διαχειριστή του Nexta, τον Στίπιαν Πούτσιλα, είναι υπό έρευνα με την υποψία υποκίνησης σε ανυπακοή, διατάραξη ειρήνης και υποκίνηση σε μίσος.

Οι Προτάσεβις και Πούτσιλα έφυγαν από την χώρα φοβούμενοι την δίωξη και μέχρι τώρα δεν ήταν γνωστή η τοποθεσία τους. Η πλατφόρμα Nexta άλλαξε όνομα και σήμα. Σύμφωνα με πληροφορίες ο δημοσιογράφος αντιμετωπίζει ποινή τουλάχιστον 15 χρόνια φυλάκισης.

Τα μέσα ενημέρωσης στη χώρα βρίσκονται στο στόχαστρο του Λουκασένκο, ο οποίος κυβερνά με σιδηρά πυγμή τη χώρα από το 2014, ενώ κατέστειλε με βίαιο τρόπο τις πρόσφατες διαδηλώσεις εναντίον του.

Η αντίδραση της Αθήνας

Η εμπλοκή της Ελλάδας ανάγκασε την κυβέρνηση να τοποθετηθεί μέσω του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε στο Twitter ότι «η αναγκαστική προσγείωση επιβατικού αεροπλάνου για τη σύλληψη δημοσιογράφου είναι μια σοκαριστική πράξη άνευ προηγουμένου. Απαιτούμε την άμεση απελευθέρωση όλων των επιβατών. Η αυριανή Σύνοδος πρέπει να τοποθετηθεί και να αυξήσει την πίεση στην Λευκορωσία. Αρκετά».

Από την πλευρά του ο Νίκος Δένδιας ανέφερε «το ΥΠΕΞ βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τους Ευρωπαίους εταίρους αναφορικά με το αεροσκάφος που εκτελούσε το δρομολόγιο Αθήνα-Βίλνιους και προέβη σε αναγκαστική προσγείωση στο Μινσκ. Πρωταρχικό μας μέλημα η ασφάλεια όλων των επιβατών.

Ο υπουργός Εξωτερικών είχε ήδη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Λιθουανό ομόλογό του. Ο κ. Λαντσμπέργκις τον ενημέρωσε για τις συνθήκες υπό τις οποίες έγινε η αναγκαστική προσγείωση του αεροσκάφους της Ryanair στο Μινσκ και για τις προσπάθειες που καταβάλλει η λιθουανική πλευρά για τη μεταφορά των επιβατών στο Βίλνιους, σύμφωνα με σχετική ανάρτηση του υπουργείου Εξωτερικών στο twitter.

«Αμφότεροι τόνισαν την ανάγκη για την άμεση απελευθέρωση όλων των επιβατών και ότι θα συνεχίσουν να συντονίζουν τις προσπάθειες τους και στο πλαίσιο της ΕΕ», σημειώνει.

Η ανακοίνωση του ελληνικού ΥΠΕΞ

Η Ελλάδα καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο την πράξη κρατικής αεροπειρατείας που έλαβε χώρα σήμερα και είχε ως αποτέλεσμα την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης Ryanair FR 4978, που εκτελούσε το δρομολόγιο Αθήνα-Βίλνιους, στο Μινσκ της Λευκορωσίας.

Στο αεροπλάνο επέβαιναν συνολικά 171 επιβαίνοντες, 11 εκ των οποίων είναι Έλληνες πολίτες. Η πράξη αυτή, η οποία έθεσε σε κίνδυνο την ζωή όλων των επιβαινόντων είναι απαράδεκτη.

Καλούμε για την άμεση απελευθέρωση του αεροσκάφους και του συνόλου των επιβαινόντων προκειμένου να φτάσουν στον τελικό προορισμό τους.

Καταδικάζουμε την παράνομη σύλληψη του Λευκορώσου ακτιβιστή Roman Protasevich, ο οποίος απειλείται με την θανατική ποινή.

Ο κ. Protasevich ήταν μέλος της αντιπροσωπείας της ηγέτιδας της Λευκορωσικής Αντιπολίτευσης Sviatlana Tsikhanouskaya, η οποία είχε συμμετάσχει στο Φόρουμ των Δελφών πρόσφατα.

Για την Ελλάδα, η προάσπιση των θεμελιωδών αξιών όπως η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ζήτημα αρχής.

Θεωρούμε ότι παρόμοιες πρακτικές, οι οποίες παραπέμπουν σε άλλες εποχές και που δεν αρμόζουν σε κανένα πολιτισμένο κράτος, δεν θα πρέπει να μείνουν αναπάντητες.

Η Ελληνική πλευρά βρίσκεται σε στενό συντονισμό με τα υπόλοιπα Κράτη-Μέλη της ΕΕ και αναμένει ότι το ζήτημα αυτό θα εξετασθεί ενδελεχώς κατά το προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Σημειώνεται ότι ο Νίκος Δένδιας έχει προγραμματισμένο ταξίδι στη Ρωσία για αύριο, Δευτέρα, όπου θα συναντηθεί με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ. Η Μόσχα είναι ένας σταθερός σύμμαχος του Λευκορώσου προέδρου, Αλεξάντερ Λουκασένκο.

Καταδικάζει η ηγεσία της Ε.Ε.

H ηγεσία της ΕΕ εκφράζει ανησυχία για την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης της Ryanair από την Αθήνα προς το Βίλνιους και καλεί τις αρχές της Λευκορωσίας να απελευθερώσουν αμέσως τους επιβάτες της πτήσης.

Σε ανάρτησή του στο twitter, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ τονίζει: «Ανησυχώ πολύ με τα όσα έχουν αναφερθεί για την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης της Ryanair στο Μινσκ. Καλούμε τις αρχές της Λευκορωσίας να απελευθερώσει αμέσως την πτήση και τους επιβάτες της. Η διερεύνηση του συμβάντος από το ICAO θα είναι απαραίτητη».

Από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τονίζει: «Είναι απολύτως απαράδεκτο να αναγκαστεί η πτήση της Ryanair από την Αθήνα προς το Βίλνιους να προσγειωθεί στο Μινσκ. ΟΛΟΙ οι επιβάτες πρέπει να είναι σε θέση να συνεχίσουν το ταξίδι τους στο Βίλνιους αμέσως και να διασφαλιστεί η ασφάλειά τους. Οποιαδήποτε παραβίαση των διεθνών κανόνων αεροπορικών μεταφορών πρέπει να έχει συνέπειες.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ, για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Ζοζέπ Μπορέλ τονίζει με ανάρτησή του στο twitter ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από την πτήση της Ryanair από την Αθήνα στο Βίλνιους. «Αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο», τονίζει ο Ζοζέπ Μπορέλ και προσθέτει: «Θεωρούμε υπεύθυνη την κυβέρνηση της Λευκορωσίας για την ασφάλεια όλων των επιβατών και των αεροσκαφών. ΟΛΟΙ οι επιβάτες πρέπει να μπορούν να συνεχίσουν το ταξίδι τους αμέσως.»

«Χρειαζόμαστε μια άμεση εξήγηση από την κυβέρνηση της Λευκορωσίας για την εκτροπή της πτήσης, που βρισκόταν εντός της ΕΕ, και τη φερόμενη σύλληψη ενός δημοσιογράφου», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Twitter ο υφυπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Μίγκελ Μπέργκερ.

«Κρατική τρομοκρατία» χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ματέους Μοραβιέτσκι τη σύλληψη του Λευκορώσου αντιφρονούντα Ρομάν Προτάσεβιτς. «Καταδικάζω με τον εντονότερο τρόπο τη σύλληψη του Ρομάν Προτάσεβιτς από τις αρχές της Λευκορωσίας, μετά την εκτροπή μιας επιβατικής πτήσης της Ryanair. Αυτό το πράγμα είναι εγκληματική, κρατική τρομοκρατία», έγραψε στο Twitter.