Τον τελευταίο καιρό γινόμαστε μάρτυρες γεγονότων που υπερβαίνουν την ανθρώπινη αντοχή και τον ψυχισμό. Απώλειες ανθρώπων σε πλημμυρισμένους δρόμους, σε μέσα μεταφοράς, σε εργοστάσια. Αλλά και πάρα πολλά ατυχήματα με νέους ανθρώπους στους δρόμους, παιδιά κάτω των 18 που παίρνουν αυτοκίνητα και χάνονται, παιδιά που χάνονται από υπερβολική δόση ναρκωτικών, νέοι άνθρωποι που χάνονται σε ακραίες συνθήκες στα βουνά. Κάτι φαίνεται να μη «βλέπουμε» καθόλου ή να μη θέλουμε να δούμε, όπως επίσης και κάτι δεν λειτουργεί καθόλου.

Τι είναι αυτό που δεν λειτουργεί; Με απλά λόγια  αυτό που ονομάζουμε «πατρική λειτουργία». Υπάρχει εντός κάθε ανθρώπου και είναι η λειτουργία του νόμου ανάμεσα στα υποκείμενα , ενός συμβολικού σεβασμού στο σύνολο, στη σχέση με τον ‘Aλλον συνολικά. Η πατρική λειτουργία που ασκεί ο πατέρας αλλά και οι μητέρες, οι γιαγιάδες, οι παππούδες, οι δάσκαλοι, οι εργοδότες και πάνω πάνω οι πολιτικοί,  έχει υποχωρήσει πλήρως στις σύγχρονες κοινωνίες όπως πολύ ωραία διαβάζουμε και στο έργο του Ιταλού Ψυχαναλυτή Μάσιμο Ρεκαλκάτι «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου. Γονείς και παιδιά μετά την δύση του πατέρα» και «Τι απομένει από τον πατέρα;» , εκδόσεις Κέλευθος.

Η πατρική λειτουργία οριοθετεί την υπερβολική ορμή του παιδιού, που έχει να κάνει με το ξεπέρασμα της ζωής και την επικράτηση της ορμής του θανάτου= το ρίσκο, η παντοδυναμία, το δεν υπολογίζω τίποτα δεν υπάρχει κίνδυνος, θα τα καταφέρω. Βάζει στοπ στην υπερβολική «απόλαυση» για να υπάρξει η ζωή και η χαρά. Κάτι πρέπει να χάσεις για να κερδίσεις κάτι άλλο πολύτιμο. Η αρχή αυτή υποχωρεί. ‘Όλοι είναι ίσοι και φίλοι με΄ όλους, γονείς παιδιά, μη στενοχωρηθούν. Δάσκαλοι και μαθητές στην ίδια οριζόντια σχέση με απουσία σεβασμού για τη θέση του άλλου. Το ίδιο και στην πολιτική. Όλοι μιλάνε σε όλους  με το μικρό τους όνομα και τελευταία μόνον υβριστικά. Καμία αρχή δεν προεξάρχει. Αυτό βέβαια ξεκινά από το ίδιο το κράτος που δεν σέβεται τους πολίτες του και οι αρχηγοί δεν τηρούν τους νόμους που προστατεύουν την ανθρώπινη ζωή. Αυτό διαχέεται σε όλη την κοινωνία. Φυσικά επικρατεί το «ατομικό» στοιχείο του κάνω ότι θέλω το οποίο ενισχύει ο νεοφιλελευθερισμός: ο καθένας ευθύνεται ατομικά, εξελίσσεται ατομικά κλπ.

Τέλος το σύστημα του καπιταλισμού με την υπερσυσσώρευση παγοσμίως , ενισχύει το «απολαύστ»ε αντικείμενα δουλέψτε αγοράστε  διασκεδάστε ζήστε δια παντός δεν υπάρχει αύριο δεν υπάρχει θάνατος. Τη βαθύτερη ανθρώπινη ορμή  την ωθεί σε κατανάλωση αντικειμένων και ακραίων  δραστηριοτήτων, ακραίων πρακτικών στο σώμα, διατήρηση για πάντα της νεότητας κλπ. Ακραία αγορά προϊόντων και υπηρεσιών. Ακραία θανατερή.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, γονείς πικραμένοι που δεν έβαλαν όρια όταν χρειαζόταν, εργαζόμενοι παραμελημένοι από εργοδότες που δεν έδρασαν επειγόντως, κράτος που επέτρεπε να κυκλοφορεί θανατηφόρο τρένο, αυτοκίνητα σε δρόμους επικίνδυνους, ανατριχιαστικές αναβάσεις  σε βουνά , αίσθηση παντοδυναμίας, έλλειψη σεβασμού στον εαυτό και τη ζωή.

Χρειάζεται άμεση αλλαγή παραδείγματος. αποανάπτυξη αρχικά σε  οικονομικό επίπεδο. Αίτημα προστασίας της φύσης από βίαιες παρεμβάσεις .Προστασία της ανθρώπινης ζωής με   παρέμβαση κρατική και κοινωνικό έλεγχο από τους πολίτες. Μείωση της κατανάλωσης και της παραγωγής, οριοθέτηση σε όλα τα επίπεδα. Σεβασμός στις ανθρώπινες δυνατότητες .Αίσθηση μέτρου. Καλλιέργεια εσωτερικής δικλείδας ασφαλείας στα παιδιά που ξεκινά από το ότι ούτε μπορούν να τα κάνουν όλα ούτε να τα έχουν όλα.  Ο θυμός προς το κράτος και τον Άλλον ας γίνει η αρχή πρακτικών δημιουργικών παρεμβάσεων αλλαγής άμεσα της ζωής μας και του κοινωνικού παραδείγματος.

Βέρα Παύλου

Παιδαγωγός-ψυχαναλύτρια