Στον παλιό δρόμο που οδηγούσε στη Μεσοχώρα, στο ύψος της Γκρόπας, ξεκινά χωματόδρομος που οδηγεί στα ξεχασμένα χωριά της Αργιθέας Βαλκάνο και Ελληνικά. Μια μεταλλική ταμπέλα στην αρχή του δρόμου δηλώνει ότι ο δρόμος περνάει από τον βιότοπο της Κατούνας. Πρόκειται για δασική περιοχή με πολύ μπερδεμένη ιστορία, όπως και πολλές άλλες προστατευόμενες περιοχές της χώρας μας εξάλλου.
Η ιστορία γύρω από το συνιδιόκτητο καθεστώς του δάσους της Κατούνας αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση διαχείρισης γης στην Ελλάδα, όπου τα όρια μεταξύ ιδιωτικής πρωτοβουλίας, κοινοτικής περιουσίας και κρατικής παρέμβασης συχνά προκάλεσαν αντιθέσεις.
Το δάσος της Κατούνας έχει συνολική έκταση 7.120 στρεμμάτων. Από αυτά, τα 3.100 στρέμματα θεσμοθετήθηκαν ως ο επίσημος προστατευόμενος βιότοπος. Η ιδιοκτησία της έκτασης ανήκει εξ αδιαιρέτου σε 89 συνιδιοκτήτες, οι οποίοι είναι μόνιμοι κάτοικοι ή κατάγονται από τον οικισμό. Ενώ διοικητικά το δάσος ανήκει στην Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας, δασικά υπάγεται στην αρμοδιότητα και τον έλεγχο του Δασαρχείου Τρικάλων. Αυτή η γεωγραφική και διοικητική ιδιομορφία επηρέασε τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Το καθεστώς έγινε ευρύτερα γνωστό στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Τότε, με ταχύτατες διαδικασίες, αποφασίστηκε η ένταξη μέρους του δάσους σε αυστηρά ευρωπαϊκά προγράμματα προστασίας (όπως ο Κοινοτικός Κανονισμός 2078/92).
Η συμφωνία προέβλεπε την πλήρη απαγόρευση της βόσκησης για πάνω από μία δεκαετία με αντάλλαγμα κοινοτικές επιδοτήσεις προς τους συνιδιοκτήτες. Αν και το μέτρο αυτό οδήγησε στην εντυπωσιακή φυσική αναγέννηση του δάσους οξιάς περιόρισε δραστικά τις παραδοσιακές δραστηριότητες των ντόπιων κτηνοτρόφων.
Παράλληλα, η ανακήρυξη έκτασης ως Μόνιμου Καταφυγίου Θηραμάτων από το Δασαρχείο Τρικάλων επέφερε απόλυτη απαγόρευση του κυνηγιού, προκαλώντας για χρόνια έντονες τριβές και δικαστικές/διοικητικές διαμάχες με τους τοπικούς Κυνηγετικούς Συλλόγους που θεωρούσαν τα μέτρα υπερβολικά.
Μετά από 7,5 χλμ οδήγησης στον καλό για την εποχή χωματόδρομο, φτάνουμε στο Ορειβατικό Καταφύγιο σε υψόμετρο 1500 μ. που ανήκει στον Σύλλογο Προστασίας του Βιοτόπου της Κατούνας. Πρόκειται για έναν σύλλογο που συγκροτήθηκε από την ίδια την κοινότητα των 89 συνιδιοκτητών του δάσους, σε αντίθεση με άλλα ορειβατικά καταφύγια της Ελλάδας, τα οποία συνήθως ανήκουν στην Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας Αναρρίχησης (ΕΟΟΑ) ή σε τοπικούς ορειβατικούς συλλόγους.
Δίπλα στο καταφύγιο υπάρχει μικρό πετρόκτιστο εκκλησάκι. Όλος ο χώρος είναι κατάσπαρτος από περιττώματα αγελάδων, παρά τις περιφράξεις και την απαγόρευση. Δεξιά του καταφυγίου ξεκινά το μονοπάτι για τη ράχη του βουνού, δίπλα από το ηλεκτροφόρο σύρμα που τοποθετήθηκε για τον περιορισμό των ελεύθερων αγελάδων και των αγριογούρουνων. Ανηφορίζουμε με βόρεια κατεύθυνση αντιμετωπίζοντας τον παγωμένο άνεμο επιστρατεύοντας ρούχα χειμερινά. Οι ομίχλες ανταριάζουν τις γύρω κορυφές.
Στο τέλος της ράχης πρέπει να κατεβούμε χαμηλότερα για να συνεχίσουμε την Λέουσα (υψ. 1600μ.). Πρόκειται για μια πετρώδη κορυφή πάνω ακριβώς από το Βαθύρρεμα, τμήμα του ορεινού όγκου που συνδέει το Χατζή με την Γκρόπα, δηλαδή τη Νότια Πίνδο με τα Άγραφα.
Στη συνέχεια επιστρέφουμε στη ράχη της Κατούνας για να συνεχίσουμε στην στενή και απότομη βόρεια κόψη της Τούρλας (υψ. 1781μ.)
Εδώ παραμένουμε αρκετά, προφυλαγμένοι στην απάνεμη πλαγιά για να απολαύσουμε το πανόραμα των Αγράφων που απλώνεται νοτιότερα αλλά και τα νερά του Αμβρακικού κόλπου καθώς η πυκνή νέφωση έδωσε τη θέση της σε έναν ολόλαμπρο ήλιο.
Η διαδρομή μας κράτησε 4.30’ (με τις στάσεις) και είχε μήκος 9 περίπου χλμ.
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
Περισσότερες πληροφορίες για τις δραστηριότητες του συλλόγου στα γραφεία μας – Μπότσαρη 2, 2ος όροφος (δίπλα στον ΟΤΕ) κάθε Παρασκευή 9-10 μ.μ. στην ιστοσελίδα μας trikalasport.gr, καθώς και στη σελίδα μας στο Facebook.
