Τετάρτη 21.02.2024 ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Γιατί είναι αναγκαία η πιλοτική εφαρμογή του Βασικού Εισοδήματος στον Δήμο Τρικκαίων;

14.12.2023 / /

Γράφει η Έφη Παυλογεωργάτου*

Ο Δήμος Τρικκαίων αντιμετωπίζει τη μεγάλη πρόκληση της ανεργίας. Ιδιαίτερα οι νέοι που παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας σε σύγκριση με όλες τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες και οι γυναίκες με υπερδιπλάσια ποσοστά ανεργίας σε σχέση με τους άντρες. Από την ανεργία των νέων μάλιστα πλήττονται κυρίως οι νέοι/ες ηλικίας 15-29 ετών, οι οποίοι δεν εργάζονται, δεν σπουδάζουν, δεν καταρτίζονται και δεν επιμορφώνονται. Η παραπάνω κατηγορία ανέργων ή προσώπων που βρίσκονται εκτός εργατικού δυναμικού, διαθέτει συγκριτικά σημαντικά ανώτερα μορφωτικά προσόντα. Ως αποτέλεσμα σημειώνεται μεγάλο ποσοστό μετανάστευσης από τον Δήμο Τρικκαίων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό και έτσι το βάρος του brain drain σκιάζει τα Τρίκαλα. Ένα κύμα μετανάστευσης αποτυπώθηκε στην τελευταία απογραφή, καθώς ο πληθυσμός σημείωσε μείωση της τάξης του 3,4%, σε σχέση με τους κατοίκους του 2011. Οι δύο εκρηκτικοί παράγοντες – της ανεργίας και της μετανάστευσης – συνδυάζονται με τους αρνητικούς δημογραφικούς δείκτες. Οι κύριες κατηγορίες πληθυσμού στον Δήμο είναι εργαζόμενοι στον δευτερογενή τομέα και συνταξιούχοι. Την ίδια στιγμή το ποσοστό του πληθυσμού που διαμένει στην Περιφέρεια Θεσσαλίας και διατρέχει κίνδυνο φτώχειας για το έτος 2022 είναι 18,7%. Ένα ποσοστό λίγο χαμηλότερο από αυτό του συνόλου της χώρας που ανέρχεται στο 18,8%.

Η οικονομία εγκλωβίζεται σε έναν φαύλο κύκλο χαμηλής παραγωγικότητας, χαμηλών αμοιβών και χαμηλού επιπέδου διαβίωσης. Ο πληθωρισμός και οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες του Δήμου πλήττουν ακόμα περισσότερο το εισόδημα. Ο δημοτικός προϋπολογισμός – μετά την μείωση της κρατικής επιδότησης και την περιορισμένη πρόσβαση στις δομές υγείας – επιβαρύνεται με υψηλές δαπάνες για τις υπηρεσίες κοινωνικής μέριμνας και υγείας.

Οι πιο ευάλωτες κατηγορίες του Δήμου (ηλικιωμένοι, άνθρωποι με ψυχιατρικά νοσήματα, γυναίκες – θύματα έμφυλης βίας, άτομα ΑμεΑ, ανασφάλιστοι, συμβασιούχοι εργαζόμενοι, ασυνόδευτα παιδιά, μέλη της κοινότητας Ρομά) αποκλείονται ακόμα και από το ελάχιστο δίχτυ προστασίας που τους προσφέρει το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Τα θεσπισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας, όπως είναι η προσμέτρηση του επιδόματος παιδιού, η περίπτωση πολυτεκνίας, φιλοξενίας, ή συνεπιμέλειας, η αύξηση των αντικειμενικών αξιών, η δυσκολία της ταυτοπροσωπίας, η βεβαίωση της αστεγίας, οι προϋποθέσεις για την τακτική επιδότηση μακροχρόνια ανέργων, αποκλείουν μεγάλο αριθμό ωφελούμενων από το ΕΕΕ. Ο δικαιούχος που θα καταφέρει να πληροί όλες αυτές τις προϋποθέσεις θα εισπράξει τελικά 2.592 ευρώ τον χρόνο, τη στιγμή που το ετήσιο εισόδημα για το οριζόμενο κατώφλι της φτώχειας έχει οριστεί στο ποσό των 5.712€ για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό. Οι κοινωνικές δομές του Δήμου καλούνται να στηρίξουν πολιτικές κοινωνικής προστασίας τη στιγμή που επιφορτίζονται με ιδιαίτερα μεγάλο γραφειοκρατικό βάρος που επιτείνεται από την υποστελέχωση των υπηρεσιών.

Το Βασικό Εισόδημα είναι η τακτική παροχή εισοδηματικής ενίσχυσης, που θα δίνεται σε κάθε άτομο μιας επικράτειας, ανεξάρτητα από ηλικία, καταγωγή, ιθαγένεια, επαγγελματική κατάσταση, οικονομικούς πόρους, ανεξάρτητα από εισοδηματικά και άλλα κριτήρια. Συνδυάζεται με αποτελεσματικές πολιτικές που εξασφαλίζουν καθολική πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και άλλες κοινωνικές υπηρεσίες. Το Βασικό Εισόδημα θα μπορούσε να επιλύσει όλα τα παραπάνω κοινωνικά ζητήματα και να συμβάλει στην ενδυνάμωση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Σημαντικό βήμα για την καθιέρωσή του αποτελεί η υλοποίηση των πιλοτικών εφαρμογών, μέσα από τις οποίες θα αναδειχθούν σημαντικά οικονομικά, πολιτικά και διοικητικά ζητήματα, που εγείρει η εφαρμογή του κοινωνικού αυτού μέτρου.

Για την υλοποίηση μιας πιλοτικής εφαρμογής του Βασικού Εισοδήματος στον Δήμο Τρικκαίων είναι απαραίτητη η πληρέστερη και εις βάθος ενημέρωση της κοινότητας για το περιεχόμενο και τα χαρακτηριστικά του Β.Ε. Με σωστή οργάνωση, εκπαίδευση, ευαισθητοποίηση και εμπλοκή των τοπικών φορέων στο σχεδιασμό της πιλοτικής εφαρμογής, το πρόγραμμα είναι εφικτό. Στον τομέα αυτό η αξιοποίηση των τοπικών ΜΜΕ και η συγκρότηση ενός δικτύου εθνικών τοπικών δρώντων θα συμβάλλουν καθοριστικά και θα λειτουργήσουν προς την κατεύθυνση για τη σταδιακή απόκτηση ευρύτερης δημόσιας υποστήριξης του Β.Ε. Ο κοινωνικός διάλογος είναι θεμελιώδους σημασίας για τη δημιουργία μιας ευρείας πολιτικής συναίνεσης για το Β.Ε. και για την καθιέρωση ενός βέλτιστου μείγματος πολιτικής για τη μείωση των ανισοτήτων, τη στήριξη της ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς και την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Τέλος, σημαντικό βήμα για την υλοποίηση ενός πιλοτικού προγράμματος αποτελεί η εξεύρεση των οικονομικών πόρων – είτε εθνικών, είτε ευρωπαϊκών – για την χρηματοδότησή του. Άλλωστε ο Δήμος έχει αποδείξει και την προθυμία του να προχωρά σε κοινωνικές καινοτομίες και την εμπειρία του στην απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων και την αξιοποίηση πρόσθετων τοπικών πόρων.

*Δρ Νεότερης Ιστορίας, ιδρυτικό μέλος της Contentativa, οργάνωσης που ανέλαβε την μελέτη περιπτώσεων πιθανής εφαρμογής του Βασικού Εισοδήματος στον Δήμο Χαλανδρίου και τον Δήμο Τρικκαίων.

 

 

[fbcomments]