Τρίτη 06.12.2022 ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Νέα πολύ σημαντική ιστορική έκδοση…

30.09.2022

Σε μια νέα πολύ σημαντική ιστορική έκδοση για την Θεσσαλία προέβη η Φιλολογική, Ιστορική, Αρχαιολογική, Λαογραφική Εταιρεία Θεσσαλίας (Φ.Ι.Α.Λ.Ε.Θ.) σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Κ. & Μ. Αντ. Σταμούλη της Θεσσαλονίκης. Η εν λόγω έκδοση των 317 σελίδων περιέχει αναλυτικά την Δράση της Ι Μεραρχίας Θεσσαλίας και των Συνταγμάτων της (4ο ΣΠ Λαρίσης, 5ο ΣΠ Τρικάλων, 1/38 ΣΕ Καρδίτσης) κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1922), καθώς και τα ονόματα των Θεσσαλών αξιωματικών και οπλιτών (3.600) που εφονεύθησαν ή απεβίωσαν κατά την διάρκειά της. Το βιβλίο αυτό εντάσσεται στη σειρά των αυτοτελών εκδόσεων της Φ.Ι.Α.Λ.Ε.Θ. «Κείμενα και Μελέτες», αρ. 2, και εκδίδεται φέτος που συμπληρώθηκαν εκατό (100) χρόνια από το άδοξο τέλος της Μικρασιατικής Εκστρατείας.
Ο συγγραφέας του βιβλίου Θεόδωρος Α. Νημάς, φιλόλογος – διδάκτωρ ιστορίας της Εκπαιδεύσεως, ασχολήθηκε επί χρόνια με την διερεύνηση και καταγραφή της ιστορίας της Θεσσαλίας και ανάμεσα στα άλλα κατέγραψε και την πολεμική ιστορία των Θεσσαλών, καθώς και τα ονόματα των Θεσσαλών που έπεσαν υπέρ Πατρίδος.
Η νέα έκδοση περιλαμβάνει Προλόγους του Διοικητικού Συμβουλίου της Φ.Ι.Α.Λ.Ε.Θ. (σελ. 11-12), του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Κων/νου Αγοραστού (σελ. 13), του Αντιπεριφερειάρχη Ν. Τρικάλων κ. Χρήστου Μιχαλάκη (σελ. 15-16) και του Συγγραφέα (σελ. 17-19). Εν συνεχεία (σελ. 21-24) παρατίθεται εκτενής Εισαγωγή που αναφέρεται στον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας από την αρχαιότητα έως τις αρχές του 20ού αιώνα, καθώς και στην Μικρασιατική Εκστρατεία.
Η κύρια ύλη του βιβλίου διαιρείται σε πέντε (5) μέρη.
Στο Πρώτο Μέρος (σελ. 25-32 και 49-56) παρατίθεται στην αρχή μία σύντομη ιστορία της Ι Μεραρχίας Θεσσαλίας ή Σιδηράς Μεραρχίας (έδρα της η Λάρισα) και κατόπιν η δράση της κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία (Μάιος 1919 – Αύγουστος 1922).
Στο Δεύτερο Μέρος (σελ. 57-74) εξιστορείται αναλυτικά η δράση του 4ου Συντάγματος Πεζικού Λαρίσης, στο οποίο υπηρετούσαν στρατιώτες των νομών Λαρίσης και Μαγνησίας (τότε ήταν ένας ενιαίος νομός Λαρίσης).
Στο Τρίτο Μέρος (σελ. 75-96) εξιστορείται αναλυτικά η δράση του 5ου Συντάγματος Πεζικού Τρικάλων, στο οποίο υπηρετούσαν στρατιώτες των νομών Τρικάλων και Καρδίτσης (τότε ήταν ένας ενιαίος νομός Τρικάλων).
Στο Τέταρτο Μέρος (σελ. 113-129) εξιστορείται αναλυτικά η δράση του 1/38 Συντάγματος Ευζώνων Καρδίτσης, στο οποίο υπηρετούσαν εύζωνοι από όλη την Θεσσαλία.
Και τα τέσσερα μέρη διαιρούνται σε οκτώ ενότητες ως εξής:
1. Η συγκρότηση και οι Σταθμοί Διοικήσεως της κάθε μονάδας.
2. Η αποβίβαση στη Σμύρνη και οι επιχειρήσεις από Μάιο 1919 έως Μάιο 1920.
3. Οι επιχειρήσεις από Ιούνιο έως Νοέμβριο 1920.
4. Οι επιθετικές επιχειρήσεις από Δεκέμβριο 1920 έως Μάιο 1921.
5. Οι επιθετικές επιχειρήσεις Ιουνίου – Ιουλίου 1921.
6. Η προέλαση προς τον Σαγγάριο και την Άγκυρα (Αύγουστος 1921).
7. Τα προ της τουρκικής επιθέσεως γεγονότα (Σεπ. 1921 – Αύγ. 1922).
8. Οι υποχωρητικοί αγώνες και η αποχώρηση από την Μ. Ασία (Αύγ. 1922).
Το Πέμπτο Μέρος (σελ. 133-296) περιλαμβάνει τα ονόματα των Θεσσαλών αξιωματικών και στρατιωτών – ευζώνων, οι οποίοι εφονεύθησαν σε μάχες ή απεβίωσαν λόγω τραύματος ή ασθενείας κατά την διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας (1919-1922). Προηγούνται χωριστά (σελ. 133-139) τα ονόματα όλων των νεκρών αξιωματικών της Ι Μεραρχίας (πρώτα των μη Θεσσαλών και μετά των Θεσσαλών κατά νομό). Εν συνεχεία (σελ. 140-297) παρατίθενται όλα τα ονόματα (3.600) των Θεσσαλών αξιωματικών και στρατιωτών – ευζώνων κατά νομούς (Λαρίσης, Μαγνησίας, Τρικάλων και Καρδίτσης) ταξινομημένα με την αλφαβητική σειρά του τόπου καταγωγής (πόλη ή χωριό) και εκεί με αλφαβητική σειρά των ονομάτων. Δίπλα από το κάθε όνομα σημειώνεται ο χρόνος και ο τόπος θανάτου του καθενός. Η εύρεση και καταγραφή των ονομάτων των νεκρών Θεσσαλών υπήρξε χρονοβόρα και επίπονος, διότι η παλιά και δυσεύρετη έκδοση (1930) του Υπουργείου Στρατιωτικών έχει πολλές παραλείψεις και πολλά λάθη. Ο συγγραφέας του βιβλίου επισκέφτηκε τα περισσότερα χωριά της Θεσσαλίας και φωτογράφησε τα Ηρώα Πεσόντων που έχουν αναγεγραμμένα ονόματα, έλαβε υπόψιν αρκετά βιβλία τοπικής ιστορίας και συνεργάστηκε με αρκετούς Θεσσαλούς, οι οποίοι του απέστειλαν φωτογραφίες Ηρώων από χωριά που δεν μπόρεσε να επισκεφτεί.
Στο τέλος, χωριστά, παρατίθενται Πίνακες όπου αναγράφονται τα ονόματα των Πεσόντων που είναι αναγεγραμμένα στο Ηρώον του 5ου Συντάγματος Τρικάλων (σελ. 298-299)), αναφέρονται οι μάχες με τους περισσότερους Θεσσαλούς νεκρούς (σελ. 300) και ο συνολικός αριθμός των νεκρών κατά νομό (σελ. 301). Παρατίθεται επίσης και η σχετική Βιβλιογραφία (σελ. 303-304).
Το βιβλίο εμπλουτίζεται με πολλές φωτογραφίες σε ένθετα 16σέλιδα κυρίως (σελ. 35-48, 97-112, 130-132) αρκετές από τις οποίες δημοσιεύονται για πρώτη φορά. Ενδεικτικά παρατίθενται και φωτογραφίες Ηρώων Πεσόντων από χωριά όλων των νομών της Θεσσαλίας. Στο τέλος (σελ. 305-317) καταχωρούνται και 18 έγχρωμοι χάρτες της Μ. Ασίας, όπου απεικονίζονται οι αρχαίες ελληνικές αποικίες και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των Συνταγμάτων της Ι Μεραρχίας Θεσσαλίας.
Το βιβλίο διατίθεται στα βιβλιοπωλεία και στα γραφεία της Φ.Ι.Α.Λ.Ε.Θ. που συστεγάζεται με τον Φ.Ι.ΛΟ.Σ. (Πλατεία Ρήγα Φεραίου – Τρίκαλα).