Δευτέρα 16.09.2019 ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Η διασύνδεση θα γίνει ακόμη και ως εθνικό έργο

24.12.2018


Ο διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μανούσος Μανουσάκης, επιρρίπτει την ευθύνη για την τροπή που έχει πάρει η υπόθεση στην αδυναμία του φορέα υλοποίησης του έργου, Euroasia, να βρει τα απαραίτητα κεφάλαια.


Αν και ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) υποστηρίζει πως θέλει να προχωρήσει το σχέδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Αττικής – Κρήτης – Κύπρου ως συγχρηματοδοτούμενο ευρωπαϊκό δίκτυο (PCI), από τη συνέντευξη του διευθύνοντος συμβούλου του κ. Μανούσου Μανουσάκη καθίσταται σαφές ότι προτιμά να υλοποιηθεί ως εθνικό έργο το τμήμα Αττικής – Κρήτης.


 


Το έργο θα προχωρήσει σε κάθε περίπτωση, ακόμη και ως εθνικό, λέει ο κ. Μανούσος Μανουσάκης και εκτιμά πως έτσι κι αλλιώς θα εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το επόμενο ΕΣΠΑ. Επιρρίπτει δε την ευθύνη για την τροπή που έχει πάρει η υπόθεση στην αδυναμία του φορέα υλοποίησης του έργου Euroasia να βρει τα απαραίτητα κεφάλαια. Επίσης, αφήνει αιχμές και κατά της Κομισιόν, που εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι το έργο πρέπει να υλοποιηθεί με τη συμμετοχή του Euroasia.


 


– Περιγράψτε μας πώς ένα έργο που έχει σχεδιαστεί για να ενώσει ενεργειακά δύο ευρωπαϊκές χώρες και μάλιστα με ιδιαίτερους δεσμούς, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, βρέθηκε σε αδιέξοδο και κατάφερε τελικά να διχάσει;


– Δεν θεωρώ ότι υπάρχει κάποια αντιπαράθεση μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου. Το έργο σχεδιάστηκε για να συνδέσει την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ. Ο λόγος που περιλαμβάνεται το «Αττική – Κρήτη» στο PCI έχει να κάνει με το ότι η Κρήτη είναι μη διασυνδεδεμένο νησί. Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι υπέρ της διασύνδεσης και αυτό καθίσταται σαφές από τη στάση και των δύο κυβερνήσεων, αλλά και των ρυθμιστικών αρχών των χωρών οι οποίες έχουν λάβει αποφάσεις από τις οποίες καθίσταται σαφές ότι η Ελλάδα έχει αποφασίσει να αναλάβει ένα πολύ σημαντικό κόστος σε σχέση με τη διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα έχει αποφασίσει να αναλάβει το 37% του μη επιδοτούμενου ποσού που κοστολογείται περίπου στα 800 εκατ. ευρώ και αυτό το ποσό θα το πληρώσουν οι Ελληνες καταναλωτές. Η Κύπρος έχει δεσμευθεί ότι το υπόλοιπο ποσό, το 63%, χονδρικά 500 εκατ., θα το πληρώσουν οι παραγωγοί ενέργειας της Κύπρου.


 


– Αυτό που λέτε είναι πως ήταν εξαρχής κακή συμφωνία;


– Οχι. Αντιθέτως, είναι απόδειξη ότι η Ελλάδα επιθυμεί να γίνει η διασύνδεση με την Κύπρο και αυτή η επιθυμία εκφράζεται από την ελληνική κυβέρνηση. Οπότε σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση δεν υπάρχει κάποιος διχασμός. Υπάρχει το γνωστό πρόβλημα με την εταιρεία Euroasia.


 


– Θα επιμείνω στα περί διχασμού, δεδομένου ότι η Κομισιόν έχει πει ρητώς ότι, εάν η διασύνδεση της Κρήτης δεν υλοποιηθεί ως PCI, δεν μπορεί να συνδεθεί ενεργειακά η Κύπρος με την Ελλάδα και άρα η Κύπρος θα παραμείνει ενεργειακά απομονωμένη από την Ευρώπη.


– Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε καμία απόφαση της Κομισιόν που να λέει ότι το έργο δεν θα γίνει ως PCI. Στην πραγματικότητα, έχουμε την κοινή απόφαση των ρυθμιστικών αρχών, την απόφαση του ACER και ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του υπουργού Eνέργειας της χώρας και του επιτρόπου Eνέργειας. Η θέση της Ελλάδας είναι ότι απαιτείται ένα σχήμα που θα έχει τη χρηματοδοτική επάρκεια και ικανότητα να φέρει εις πέρας το έργο της διασύνδεσης Αττικής – Κρήτη. Τονίζεται επίσης το επείγον της κατάστασης σε σχέση με τη διασύνδεση της Κρήτης.


 


– Θεωρείτε, δηλαδή, ότι ο Εuroasia δεν έχει την απαιτούμενη οικονομική επάρκεια και πού το στηρίζετε αυτό;


– Εννοώ ότι δεν έχει εμφανίσει έως τώρα τη δυνατότητα να συμμετάσχει χρηματοδοτικά στον βαθμό που του αντιστοιχεί με βάση το ποσοστό που διεκδικεί στο έργο. Συγκεκριμένα, σε ένα έργο προϋπολογισμού 1 δισ. ευρώ, το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο ορίστηκε στα 200 εκατ. ευρώ και ο Euroasia αντιπρότεινε 24.000 ευρώ.


 


– Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όμως, μέσω των επιστολών της επισημαίνει ότι με τον τρόπο που προχωράει το έργο, βάσει των αποφάσεων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), δεν μπορεί να παραμείνει στον κατάλογο των έργων PCI.


– Είμαι πεπεισμένος πως αυτό δεν έχει λήξει ακόμη. Διότι έχουμε από τη μία πλευρά την πάγια θέση της Κομισιόν, ότι ο φορέας υλοποίησης πρέπει να συμμετέχει στο έργο, αλλά από την άλλη πλευρά o Εuroasia δεν διαθέτει τις βασικές συνθήκες για να ανταποκριθεί στη συμμετοχή του. Συνεπώς δεν νομίζω ότι έχει λήξει αυτό. Θα περάσει και η προθεσμία που έχει θέσει η ΡΑΕ και θα βρεθούμε μπροστά σε δύο ενδεχόμενα: είτε ο Euroasia θα εμφανιστεί με τη χρηματοδοτική επάρκεια για να συμμετάσχει, οπότε συνεχίζουμε με βάση το μεταξύ μας MoU (μνημόνιο συνεργασίας), είτε δεν θα εμφανισθεί, και σε αυτή την περίπτωση η Κομισιόν θα πρέπει ή να πάρει την απόφαση να απεντάξει το έργο από τα PCI ή να επανεξετάσει τη νέα πραγματικότητα, υπό το πρίσμα της πρότασης που έχει καταθέσει η ελληνική κυβέρνηση.


 


– Εντοπίζετε, δηλαδή, το πρόβλημα στη χρηματοδότηση της συμμετοχής του Euroasia, θέμα όμως που για την Κομισιόν δεν υφίσταται. Αντιθέτως, εντοπίζει το πρόβλημα στις αποφάσεις της ΡΑΕ και έχει ζητήσει την τροποποίησή τους. Πώς ερμηνεύετε τη στάση της; Μπορεί να σχετίζεται με τη γενικότερη ανησυχία της Ευρώπης για τη διείσδυση της Κίνας στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας;


– Εκτίμησή μου είναι ότι υπάρχει πάγια στάση της Κομισιόν που ξεκίνησε όταν επέλεξε ως φορέα υλοποίησης τον Εuroasia Interconnector. Δεν είναι τόσο εύκολο να εγκαταλειφθεί αυτή η στάση. Αυτό θα γίνει, κατά τη γνώμη μου, όταν θα καταστεί εντελώς σαφές ότι ο Euroasia δεν έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει. Σε σχέση με το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, η απάντησή μου είναι σαφής. Νομίζω πως δεν σχετίζεται με γεωπολιτικό ζήτημα και αυτό το αποδεικνύουν και τα γεγονότα. Ο διευθύνων σύμβουλος του Euroasia πολύ πρόσφατα επισκέφθηκε το Πεκίνο προς άγραν χρηματοδότησης, αλλά και για να ζητήσει σε κινεζικές εταιρείες να συμμετάσχουν στο prequalification tender (πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος) που έχει αναρτήσει ο Euroasia για τη διασύνδεση.


 


Αν ο Εuroasia δεν έχει την οικονομική δυνατότητα, η Ε.Ε. οφείλει να αλλάξει στάση


 

– Η Επιτροπή έχει ζητήσει να τροποποιηθούν οι αποφάσεις της ΡΑΕ βάσει των οποίων κινείστε. Πού στηρίζετε, λοιπόν, το ότι μπορεί να προχωρήσει ως PCI;
– Αυτό που λέει η Επιτροπή είναι πως με την απόφαση της ΡΑΕ το έργο είναι πιθανό να απενταχθεί από τα PCI. Δεν λέει να σταματήσει το έργο. Αρα δεν νομίζω ότι κινδυνεύει η πρόοδος του έργου. Αυτό που διακυβεύεται είναι αν θα είναι PCI ή όχι. Εμείς από την πλευρά μας προχωράμε όλες τις διαδικασίες στο πλαίσιο του PCI. Aν αυτό μεταβληθεί, οι τεχνικές διαδικασίες θα έχουν ήδη προχωρήσει.

– Θα το συνεχίσετε δηλαδή ως εθνικό έργο;

– Θα προχωρήσουμε όπως χρειαστεί. Προς το παρόν, τηρούμε όλες τις διαδικασίες για την επίσπευση του έργου, που είναι κρίσιμο για την επάρκεια της Κρήτης. Οταν λέω επίσπευση, εννοώ τις ενέργειες εκείνες που έχουν ήδη γίνει προκειμένου το έργο να προχωρήσει.

–Μπορεί η Ελλάδα να σηκώσει το βάρος της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου;
– Οπως είπα και προηγουμένως, θεσμικά η Ελλάδα δεν έχει τη διάθεση να απεντάξει το έργο από το PCI.

– Αν κινείται όμως με τρόπο που οδηγεί σε απένταξη;

– Είναι κατανοητή η σταθερότητα της στάσης της Επιτροπής. Ωστόσο, μετά το πέρας της προθεσμίας που δόθηκε από τη ΡΑΕ για τη συμμετοχή του Εuroasia θα ήταν λογικό η Επιτροπή να δει τα νέα δεδομένα. Η Επιτροπή είναι αυτή που θα αποφασίσει, δεν πρόκειται να φέρει η Ελλάδα καμία ευθύνη. Από την άλλη πλευρά, είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι ήδη το υπουργείο Ενέργειας έχει προτείνει προς την κυπριακή πλευρά σε περίπτωση που τελικά ο Εuroasia δεν έχει την οικονομική δυνατότητα συμμετοχής στο έργο, τότε να βρεθεί μια εναλλακτική λύση για να συνεχιστεί ως PCI.

– Ποια θα μπορούσε να είναι αυτή η λύση;
– Mια εναλλακτική θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός σχήματος αντίστοιχου αυτού που έχει φτιαχτεί αυτήν τη στιγμή για το Κρήτη – Αττική. Δηλαδή να δημιουργηθεί ένα ελληνοκυπριακό σχήμα για το Κύπρος – Κρήτη, αλλά για να γίνει αυτό θα πρέπει να υπάρξουν πρωτοβουλίες και από την κυπριακή πλευρά.

– H Κομισιόν υποστηρίζει πως αν προχωρήσει το έργο ως εθνικό θα επιβαρυνθούν πολύ περισσότερο οι Ελληνες καταναλωτές σε σύγκριση με το αν προχωρήσει ως PCI. Τι απαντάτε;

– Ο όρος «εθνικό έργο» δημιουργεί κάποια παρανόηση. Δεν υπάρχουν αμιγώς εθνικά έργα, με την έννοια ότι όλα τα δημόσια έργα χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ε.Ε. και δευτερευόντως από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Εάν η Κομισιόν αποφασίσει να απεντάξει τη διασύνδεση Αττικής – Κρήτης από το PCI, ο ΑΔΜΗΕ θα αναζητήσει χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ε.Ε., όπως έγινε με τη διασύνδεση Πελοποννήσου – Κρήτης. Το έργο PCI δεν αντιμετωπίζεται σε χρηματοδοτικό επίπεδο ως ενιαίο έργο, επειδή το έργο είναι τεράστιο, σπάει σε τρία τμήματα: Για να αποφασίσει η Κομισιόν πώς θα χρηματοδοτήσει το έργο στο σύνολό του, εξετάζει κάθε τμήμα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα για να δει ποιο είναι το πλέον ευάλωτο από πλευράς κόστους-οφέλους. Οταν γίνει αυτή η σύγκριση για το εν λόγω PCI προκύπτει ότι το σκέλος που χρειάζεται τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση είναι το Κρήτη – Κύπρος. Συνεπώς τα κονδύλια θα κατευθυνθούν σε αυτό το σκέλος.

Αν το έργο γίνει «κλασικό» συγχρηματοδοτούμενο, τότε η DG Regio θα αποφασίσει το ύψος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης γι’ αυτό καθαυτό το σκέλος Κρήτη – Αττική, χωρίς να το συγκρίνει με κάτι άλλο. Εκτιμούμε πως τα χρήματα που θα εισέπραττε η Ελλάδα για το συγχρηματοδοτούμενο έργο θα ήταν περισσότερα από αυτά που θα εισέπραττε για το PCI. Αν χρειαστεί το έργο θα χρηματοδοτηθεί κανονικά από το ΕΣΠΑ, καθώς η διασύνδεση Κρήτης – Αττικής βρίσκεται πολύ υψηλά στις εθνικές προτεραιότητες. Επίσης είναι πολύ δύσκολο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μη χρηματοδοτήσει το έργο, καθώς αυτό θα έχει μεγάλη συνεισφορά και στην επίτευξη των στόχων για τις ΑΠΕ.

 

Πηγή: kathimerini.gr